ابری با کوبیدن خود به کهکشان ما یک حفره در آن پدید آورده

یک ابر میانکهکشانی با برخورد به کهکشان راه شیری حفرهای بزرگ در آن پدید آورده است. کهکشان ما پر از گاز است. این چیز خوبیست، زیرا ستارگان از همین گازها درست میشوند. ولی این گاز به طور یکنواخت پخش نشده: در جاهایی به شکل انبوه ابرهای چگال و غولپیکر است و در جاهایی هم در اثر برونریزیهای ستارهای یا ابرنواخترها پس زده شده و حفرهها یا حبابهایی تهی در آنها پدید آمده. از جملهی بزرگترین حفرهها میتوان از ابَرپوستهها (supershell) نام برد (به نام ابرحباب نیز شناخته میشوند). این ساختارها حبابهای تهی غولپیکری در گازهای یک کهکشانند. آنها بسیار بزرگند- قطرشان به آسانی میتواند به ۲۰۰۰ سال نوری برسد. برای باد شدن چنین حبابی به انرژی هنگفتی نیازست: همارز انرژی دستکم ۳۰ ابرنواختر که مانند بمبهای کوچکی در مرکز حفره جاسازی شده باشند. ولی شگفت این که بیشتر ابرپوستههای شناخته شده در کهکشان راه شیری (حدود ۲۰ تا) یا آنهایی که در کهکشانهای نزدیک میشناسیم خوشههای ستارهای پیری در مرکزشان ندارند. پس اگر ستارگان آنها را باد نکردهاند، چه چیزی این کار را کرده؟ یک عامل برای این پدیده میتواند ابرهای پرسرعت یا HVCها باشد. این ابرها با نم نم پیوستهای بر کهکشان راه شیری میبارند و بر سوخت ستارهزایی آن میافزایند. ما مطمئن نیستیم که آیا این ابرها خردههای آواریِ کهکشانهای ماهوارهایِ از هم گسیخته هستند، یا موادی که از ابرنواخترهای خود کهکشانمان پس زده شدهاند، یا زبالههایی از فضاهای دورترِ کیهان پیرامون. هر چه باشد، اگر چنین ابری به یک کهکشان کوبیده شود می تواند یک حباب بزرگ در آن پدید آورد. اکنون گیوم سوک پارک از دانشگاه ملی سئول در کرهی جنوبی به همراه همکارانش نخستین نمونهی استوار از یک ابر پرسرعت که درست دارد همین کار را میکند را پیدا کردهاند. اخترشناسان این ابر که به خاطر مختصاتش، HVC 040+01-282 نامیده شده را از پیش میشناختند و میدانستند که زیر قرص کهکشان راه شیری و در بخش بیرونی آن، نزدیک بازوی سپر-قنطورس جای دارد. این ابر پرسرعت از گونهی "فشرده" است، نه بزرگ و گسترده، به همین دلیل به نام CHVC040 نامیده شد (C به خاطر “compact” به نامش افزوده شد). این گروه پژوهشی به کمک پیمایش I-GALFA با رادیوتلسکوپ آرسیبو به وجود یک ابرپوسته پیرامون CHVC040 پی بردند. این پوستهی غولپیکر ۳۰۰۰ سال نوری قطر دارد و ساختارهای شُسته-رُفتهی پَره-مانندی در آن دیده میشود؛ خود CHVC040 هم در مرکزش جای دارد. این دانشمندان در پژوهشنامهای که در آستروفیزیکال جورنال لترز منتشر میشود برآورد کردهاند که اگر این ابر با بیشترین سرعتی که برایش ممکن است به کهکشان خورده باشد، بیش از چیزی که برای پدید آوردن یک ابرپوسته نیازست انرژی داشته. بون چول کو، یکی از نویسندگان پژوهشنامه از دانشگاه ملی سئول توضیح میدهد که ابرپوستهها نقش مهمی در بومشناسی (اکولوژی) کهکشان بازی میکنند. آنها...