چه تمدنهایی بر اثر خشکسالی نابود شدند؟

آیا بحران کمآبی در گذشته نیز وجود داشته است؟ شواهد تاریخی حاکی از آن است که کمآبی و قحطی در تاریخ ایران باستان نیز به ثبت رسیده چنانکه هرودوت، تاریخنگار مشهور یونانی که در سن ۲۰ سالگی به ایران سفر کرد و حتی تابعیت ایرانی هم داشت، از تاثیرات کمآبی سخن به میان آورده است: «در هر منطقه که بلایای طبیعی مانند خشکسالی سبب از بین بردن محصول میگردد، زارعین از پرداخت مالیات معاف میشوند. معاف شدن از مالیات هنگام بلایای طبیعی مانند خشکسالی فقط شامل ایرانیان نمیشود، بلکه ملل دیگر که در امپراطوری ایران به سر میبرند نیز شامل همین قانون معاف از مالیات هستند.» در وصیتنامه داریوش کبیر به خشایارشاه نیز نکتهای ظریف وجود دارد: «ده سال است که من مشغول ساختن انبارهای غله در نقاط مختلف کشور هستم، روش ساختن این انبارها که از سنگ و به شکل استوانهای ساخته میشوند را من از مصریان آموختهام. به این ترتیب تو هرگز برای تامین آذوقه مملکت مشکل نخواهی داشت ولو اینکه ۲ یا ۳ سال متوالی در کشور خشکسالی شود.»