تهویه مطبوع در سیارههای فراخورشیدی

اخترشناسان دانشگاه کاتولیک لُووِن بلژیک نشان دادهاند که برهمکنش میان سطح و هوای یک سیارهی فراخورشیدی پیامدهای عمدهای برای دمای آن دارد. این دما هم به نوبهی خود یک عنصر کلیدی برای ما در جستجوی سیارههای زیستپذیر در ورای سامانهی خورشیدی است... بیشتر سیارههایی که به گرد کوتولههای M میچرخند در قفل گرانشی با آنها هستند، یعنی همیشه یک سمت آنها رو به ستاره است [مانند ماه و زمین-م]. در نتیجه آنها دو سمتِ همیشه شب و همیشه روز دارند. سمتی که همیشه روز است داغتر از آنست که بتواند پذیرای زندگی باشد و برعکس آن، سمت همیشه شب هم سردتر از آنست که زیستپذیر شود. سال گذشته پژوهشگران دانشگاه لوون ... نشان داده بودند که سیارههایی با سمتهای همیشه روز بسته به سامانهی "تهویهی مطبوع" (هوارسانی مطبوع) در آنها، شاید بتوانند زیستپذیر شوند. دو سوم سامانهی احتمالی تهویهی مطبوع در این فراسیارهها از هوای سمت شب برای خنک کردن هوای سمت روز کمک میگیرند. و اگر دما و هوا مناسب شود، سیارههایی با سمتهای همیشه شب و همیشه روز هم میتوانند زیستپذیر شوند. بر پایهی پژوهش تازهی لودمیلا کارونی، این که آیا سامانهی تهویهی مطبوع واقعا کارآیی دارد یا نه بستگی به برهمکنش میان سطح سیاره و هوای آن دارد. کارونی میگوید: «ما برای بررسی این برهمکنش صدها مدل رایانهای پدید آوردیم. در شرایط آرمانی هوای خنک از سمت شب به سمت روز جابجا میشود و در آنجا کم کم زیر نور ستاره گرم میشود. گرم که شد بالا میرود و وارد لایههای بالایی جَو میشود و از آنجا دوباره به سمت شب سیاره میرود.» ولی این همه جا کارآیی ندارد: در استوای برخی ...