بگ پایپ ساز سنتی اسکاتلند

بگ پایپ یا “Bagpipes” نوعی آلت موسیقی اسکاتلندی است که ساختاری شبیه “نی انبان” بوشهری خودمان دارد. یک یا چند نی که انتهای آنها به یک مخزن ثابت هوا منتهی می شود. این نوع آلت موسیقی در سرزمین های انگلیسی زبان اروپا استفاده می شود و بویژه در سرزمین های مرتفع اسکاتلند محبوبیت ویژه ای دارد. البته بغیر از اروپا در قسمت های وسیعی از ترکیه، قفقاز، اطراف خلیج فارس، آفریقای شمالی و نیز برخی قسمت های آمریکای شمالی استفاده می شود. البته سازی که در اطراف خلیج فارس نواخته می شود همانطور که گفتم نامش نی انبان است. (نی انبان سازی بزرگتر از دوزله یا جفت نی است). واژه bagpipe عمدتا به صورت جمع و با “S” بکار می رود که نشان دهنده این است که چند “نی” وجود دارد. سیستم کار این نوع ساز ها هم به این شکل است که نوازنده از طریق یک لوله که به دهان میگذارد به صورت مداوم هوای ریه خود را به درون کیسه اصلی هوا می دمد. جنس این کیسه اغلب متنوع است و در مناطق مختلف فرق دارد. ولی بیشتر از پوست جیواناتی مثل گوسفند، گاو، سگ استنفاده می شود. گرچه امروزه برای ساخت بگ پایپ از نوعی پارچه مخصوص و ضد آب استفاده می شود. البته این نوع پارچه ها بدلیل اینکه محلی مناسب برای رشد اسپور قارچ های بیماری زا هستند، ممکن است برای سلامتی شش های نوازنده مشکل ساز باشد. در مناطق جنوبی ایران جنس این کیسه اغلب از پوست کامل گوسفند است. بعد از پر شد کیسه از هوا نوازنده با قرار دادن ان در زیر بغل و دست خود و تنظیم فشار بر آن، کم کم هوای آن را به سمت چارتر (charter) یا جفت نی هدایت می کند و در نهایت با انگشت گذاری بر سوراخ های آن ملودی خلق می شود.