گولن، رقیب اصلی اردوغان کیست و چه میخواهد؟

از اولین ساعات کودتا در ترکیه زمامداران و رسانههای جمعی این کشور از فتحالله گولن به عنوان دشمن شماره یک حکومت نام بردند. گولن این اتهام را به شدت رد کرد. اما گولن کیست و چه میگوید؟فتحالله گولن در ۲۷ آوریل ۱۹۴۱ در استان ارزروم به دنیا آمد. او تا دهه ۱۹۸۰ در شهرهای گوناگون ترکیه به عنوان امام یا روحانی فعالیت میکرد.او برای درمان به آمریکا رفت، اما از آنجا که در ترکیه برای او حکم تعقیب صادر شده بود، مجبور به اقامت دائمی شد. نام فتحالله گولن از حدود نیم قرن پیش با انتشار برداشت خاصی از اسلام به سر زبانها افتاد. او برای اسلامی تبلیغ میکند که بیش از سنت به عرفان تکیه دارد و بینش عرفانی خود را با مداراجویی و آموزش و معرفت و گفتوگو میان مذاهب در آمیخته است. او به پیروان خود اندرز میدهد که به جای مسجد مدرسه بنا کنند و منش خود را "خدمت" میخواند؛ به عبارت دیگر او پیرو این ضربالمثل فارسی است که: «عبادت به جز خدمت خلق نیست». او گروه خود را نیز "خدمت" نامیده و از طرفداران خود میخواهد که به جای عبادت مدام به همنوعان خود خدمت کنند.فتحالله گولن طرفدار سرسخت جدایی دین و دولت است و از این نظر با مصطفی کمال آتاتورک، پایهگذار ترکیه نوین، هیچ اختلاف نظری ندارد.پیروان فتحالله گولن در بیش از صد کشور جهان بیش از هزار مدرسه تأسیس کردهاند. در ترکیه دهها دانشگاه، بیمارستان و مؤسسه خیریه بر پایه رهیافتهای گولن پا گرفتهاند.در آلمان در شهرهایی مانند کلن، اشتوتگارت، مانهایم و برلین نیز شعبههای "خدمت" فعال هستند و به مستمندان یاری میرسانند. بسیاری از تحلیلگران ریشه دشمنی اردوغن و گولن را در انحصارطلبی و اقتدارجویی رجب طیب اردوغان میبینند. فتحالله گولن اتهام دخالت در کودتای اخیر ترکیه را بیدرنگ تکذیب کرد. او گفت که خود بارها از مصیبت کودتای نظامی رنج برده و همکاری با یک کودتا را ننگ و رسوایی میداند.گولن از تبعیدگاه خود در آمریکا تأکید کرد: «چنین اتهاماتی را به شدت رد میکنم و از خدا میخواهم که اوضاع ترکیه هرچه زودتر به حالت عادی برگردد».