ریشههای بحران آب در ایران

امروزه از واژه بحران آب زیاد صحبت میشود. این واژه کیفی و مفهوم آن برای افراد گوناگون متفاوت است. مرکزنشینان و ساکنان کلانشهرهای کشور که آب را فقط برای شرب و مصارف بهداشتی و خدماتی خود میخواهند، نمیتوانند درک عمیقی از بحران آب داشته باشند؛ زیرا شرکتهای آب و فاضلاب با هر مشقتی که هست، آب مورد نیاز آنها را تأمین میکنند و شهرداریها نیز هر روز فضای سبز شهری آنها را به طرز زیبایی با روشهای گوناگون آبیاری میکنند تا ساکنان شهر احساس طراوت و شادابی کنند. مایحتاج زندگی آنها نیز از میدانهای ترهبار و سوپرمارکتها تأمین میشود که اجناس آنها از داخل یا خارج کشور وارد شده و در قفسهها چیده میشود. اما برای ساکنان روستاهایی که قنات یا چاه آب آنها خشک شده و باید ساعتها با دبههای پلاستیکی در صف انتظار بمانند تا تانکر آب شرکتهای آب و فاضلاب روستایی از راه برسد و جیره آبی آنها را در مخزنی خالی کند، درد کمآبی یا نبود آب بهخوبی درکشدنی است و بیراهه نرفتهایم اگر گفته شود که آنها با بحران آب مواجهاند. آنچه در این نوشته کوتاه به آن پرداخته میشود، تحلیل مختصری است بر این موضوع که چه روندی در گذشته انجام شد تا ما به این وضعیت آبی دچار شویم و در واقع ریشهها یا علل اصلی بهوجودآمدن این وضعیت آبی در ایران چیست. آیا خشکسالیها ما را به این وضعیت دچار کرده یا آنطور که تصور میشود، توسعه سطح کشت در بخش کشاورزی که بالاترین اتهام مصرف و هدررفت آب به این بخش نسبت داده میشود، بحران را دامن زده یا آنکه کشاورزی هم خود معلول عوامل دیگری بوده است. شاید توجه به این علل و سعی در تکرارنکردن کارهایی که ما را به این وضعیت در آورده است، بتواند در اجرای راهحلهایی که برای برونرفت از این حالت از سوی افراد یا نهادهای مختلف پیشنهاد میشود، مؤثر واقع شود. گفته میشود امروز هرکس بخواهد بر غلظت و اهمیت موضوعی که عنوان میکند، بیفزاید؛ آن را به نوعی......