سیل سواران

هنوز دست خفگی آور تبعات سدسازی های افراطی گلوی هوا و زمین را می فشارد و درد گتوند و هورالعظیم و ارومیه به استخوان می رسد. اما گویا رنج درد مهم نیست, گویا آنچه اهمیت دارد رونق بازار داروهای فاسد است. در خوزستان و چند استان دیگر چند سیل بزرگ موجی را بلند کرد تا سدسازها به فکر نشان دادن مهارت شان در موج سواری بیافتند. اما پرسش های بزرگی هم وجود دارد که احتمالا این سازه سالاران دوست نداشته باشند که پاسخ داده شود. پرسش هایی از این دست که: وقتی ایران رتبه جهانی بلامنازعی در تعدد پروژه های سدسازی آن هم در سرزمینی نیمه خشک دارد, چرا سدهای پیشین نتوانستند سیل ها را مهار کنند؟ آیا سدهای ساخته و پرداخته سدسازان ایرادهای فنی فراوان داشته و ناکارآمد است؟ و پرسش بزرگتر آنکه, آیا تاثیر دراز مدت این سدها به مهار سیل انجامیده است یا پدید آمدن آن؟ شاید مجموع مباحثی که در چند مدت اخیر در مورد سدسازی درگرفته است, پاسخ دو پرسش اول را تا حد زیادی معلوم کرده باشد و وجود تنها اندکی حیامندی بتواند سکوت سدسازان را سبب شود. اما سکوت جدی تر زمانی می تواند حاکم شود که بخواهیم به دنبال پاسخ پرسش سوم برویم. برای پرهیز از صدور حکم عجولانه, به جای آنکه پاسخ نهایی داد شود، در این فرصت تنها به تشریح چند پدیده اکولوژیکی مرتبط با سدسازی بسنده خواهد شد تا مداقه بیشتر توسط خوانندگان صورت پذیرد. ۱- رژیم بارشی در نواحی جغرافیایی, از اقلیم حاکم بر آن ناحیه تبعیت می کند. یکی از اثرات تغییر اقلیم, تغییر رژیم بارندگی است و یکی از الگوهای تغییر رژیم بارندگی, عدم کاهش و افزایش معنی دار در متوسط بارندگی سالانه با وجود کاهش و افزایش متوسط بارندگی ماهانه است. به عبارت ساده تر, ممکن است مجموع بارندگی سالانه تقریبا ثابت باشد اما کاهش بارندگی در برخی ماه ها ...